Ο συνθέτης και πρωτοπόρος της synth-pop έφυγε ήσυχα στα 66 του, αφήνοντας πίσω μια μουσική κληρονομιά που συνέδεσε το σκοτάδι της νύχτας με τη λάμψη της ποπ.
Ο Dave Ball, ο ένας εκ των δύο μουσικών των Soft Cell, του ντουέτου που άλλαξε τη βρετανική ποπ με το σκοτεινό ηλεκτρονικό του ύφος και το εμβληματικό Tainted Love, πέθανε σε ηλικία 66 ετών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση των εκπροσώπων του, ο μουσικός «έφυγε ήσυχα στον ύπνο του, στο σπίτι του στο Λονδίνο». Δεν έχει ανακοινωθεί αιτία θανάτου.
Ο συνεργάτης και φίλος του Marc Almond έγραψε συγκινημένος: «Ήταν μια μουσική ιδιοφυΐα. Σε ευχαριστώ, Dave, που υπήρξες τόσο μεγάλο κομμάτι της ζωής μου και για τη μουσική που μου χάρισες. Δεν θα ήμουν εδώ χωρίς εσένα».
«Tainted Love» – Η στιγμή που άλλαξε τα πάντα
Η πρώτη εμφάνιση των Soft Cell στο Top of the Pops, στις 13 Αυγούστου 1981, θεωρείται μία από τις πιο αξέχαστες στιγμές της βρετανικής τηλεόρασης.
Ο Marc Almond, με eyeliner, κοσμήματα και ειρωνικό βλέμμα στην κάμερα, αμφισβήτησε ανοιχτά τα τηλεοπτικά στερεότυπα της εποχής, στέλνοντας το Tainted Love στην κορυφή των charts – και ταυτόχρονα στα τηλεφωνικά κέντρα του BBC, που «πήραν φωτιά» από παράπονα.
Πίσω του στεκόταν σχεδόν ακίνητος ο Dave Ball, μουστακαλής, σιωπηλός, με τα χέρια στα πλήκτρα. Ήταν εύκολο να τον αγνοήσει κανείς. Όμως, όπως έχει πει ο Almond, αυτό θα ήταν «τεράστιο λάθος».
«Ο Dave ήταν ψυχάρα – αν κάποιος μου έκανε επίθεση από το κοινό, πεταγόταν από τα synths και τον γρονθοκοπούσε», θυμόταν.
Από το Blackpool στην ηλεκτρονική επανάσταση
Μεγαλωμένος στο Blackpool, μια από τις εστίες του northern soul, ο Ball έφερε αυτό το πάθος στη μουσική των Soft Cell.
Ήταν εκείνος που πρότεινε τις διασκευές σε τραγούδια όπως Tainted Love, What και The Night, και που διαμόρφωσε το χαρακτηριστικό «doink-doink» του συνθεσάιζερ στο Tainted Love – ένα σήμα-κατατεθέν του ήχου τους.
Η αγάπη του για τα κινηματογραφικά scores του John Barry έδωσε στα τραγούδια τους τη δραματική, μελαγχολική ένταση που κορυφώθηκε στο Say Hello, Wave Goodbye και στο Bedsitter.
Αν και πιο χαμηλών τόνων, ο Ball μοιραζόταν με τον Almond την ίδια επιθυμία: να κάνουν ποπ που προκαλεί και ξυπνά. Οι επιρροές του έτειναν περισσότερο προς το σκοτεινό πειραματικό σύμπαν των Suicide και Throbbing Gristle παρά στη «γυαλισμένη» synth-pop.
Το τίμημα της πρόκλησης
Το video του «Sex Dwarf» προκάλεσε σάλο στον βρετανικό Τύπο, ενώ το Non-Stop Erotic Cabaret (1981) μιλούσε ανοιχτά για σεξουαλικότητα και αποξένωση.
Η ίδια προκλητικότητα, ωστόσο, αποξένωσε σταδιακά το mainstream κοινό. Τα επόμενα singles, όπως Where the Heart Is και Numbers, θεωρήθηκαν «υπερβολικά τολμηρά», ενώ το τρίτο άλμπουμ, This Last Night in Sodom (1984), ηχογραφημένο σε mono, ήταν συνειδητά ωμό και βιομηχανικό.
Στο Mr Self Destruct ο Ball άφησε ελεύθερη την αγάπη του για τον industrial ήχο, ενώ στο βίντεο του Soul Inside οι Soft Cell έσπαγαν τα χρυσά τους δισκία — λίγο μετά διαλύθηκαν.
Από την avant-garde στα club
Το σόλο άλμπουμ του Ball, In Strict Tempo (1983), κινήθηκε ανάμεσα στην ηλεκτρονική, την κλασική και την industrial μουσική, με συμμετοχές των Genesis P-Orridge και Gavin Friday.
Συνέχισε ως παραγωγός και remixer, επιστρέφοντας στον P-Orridge για τα ψευδο–acid-house projects των Psychic TV.
Στην πραγματικότητα, ο Ball είχε προβλέψει το μέλλον: το Memorabilia (1981) περιείχε όλα τα στοιχεία που θα καθόριζαν την acid house, ενώ το Non Stop Ecstatic Dancing (1982) μιλούσε έμμεσα για την κουλτούρα του ecstasy πριν καν αυτή γίνει γνωστή.
Η επιτυχία των The Grid και η επιστροφή
Το 1989 δημιούργησε μαζί με τον Richard Norris το ντουέτο The Grid, που συνδύασε house ρυθμούς με ψυχεδελική αισθητική. Το 1994 το Swamp Thing, ένα dance κομμάτι με μπάντζο, έγινε διεθνές hit, ενώ παρήγαγαν και το Your Loving Arms της Billie Ray Martin.
Οι Grid συνεργάστηκαν με τον Timothy Leary, τον Sun Ra, τον Andy MacKay των Roxy Music και τον Robert Fripp, με τον οποίο κυκλοφόρησαν άλμπουμ το 2021.
Από τις αρχές των 2000s ο Ball επανενώθηκε με τον Almond. Το Cruelty Without Beauty (2002) και η συναυλία-«αποχαιρετισμός» του 2018 στο O2 Arena αναβίωσαν τη μαγεία των Soft Cell, οδηγώντας στο άλμπουμ Happiness Not Included (2022).
Η κληρονομιά ενός «σιωπηλού πρωτοπόρου»
Οι Soft Cell υπήρξαν οι πρώτοι που συνδύασαν συναισθηματικά φωνητικά με παγωμένα ηλεκτρονικά beats, επηρεάζοντας γενιές καλλιτεχνών.
Ο Andy Bell των Erasure έχει δηλώσει: «Δεν θα υπήρχαμε χωρίς αυτούς».
Το intro του Tainted Love έχει δανειστεί η Rihanna, η Pink και ο Flo Rida, ενώ ο Trent Reznor των Nine Inch Nails εμπνεύστηκε από τους Soft Cell για το δικό του Mr Self Destruct.
Ανάμεσα στη Rihanna και τους Nine Inch Nails, ο Dave Ball υπήρξε ο αόρατος κρίκος που ένωνε την ποπ με την πρωτοπορία.
Ή, όπως έλεγε ο ίδιος, «απλώς παραμόνευα στο παρασκήνιο» — κάτι που ο Marc Almond διόρθωσε με τη φράση: «Οι Soft Cell ήταν περισσότερο ο Dave παρά εγώ».
